به گزارش سلامت نیوز به نقل از اعتماد، چند سال پیش در مسیر سفرم، در یک جاده کوهستانی تصادف زنجیرهای وحشتناک اتفاق افتاد . تعدادی خودرو، زیر کامیونها له شده بودند. من و چند نفر برای کمک از اتوبوس پیاده شدیم . در حالی که به سمت محل حادثه میدویدم، سر عروسکی را دیدم که از بالای جاده به سمت پایین در حال غلتیدن بود.
با خود گفتم حتما صاحب عروسک خیلی خوشحال میشود اگر سر عروسک را به او برگردانم . در حالی که به طرف سر عروسک میدویدم با صحنه بسیار دلخراشی مواجه شدم . این سر عروسک نبود، سر یک نوزاد بود، چشمهایم سیاهی رفت و روی زمین نشستم. فقط داد میزدم و ناله میکردم.
هیچوقت برقِ چشمهای آن نوزاد را که به من زل زده بود فراموش نخواهم کرد.این سفر بدترین سفر زندگیام بود .تا چند ماه افسرده و پریشان بودم.چرا باید چنین حوادثِ ناگوار و سوزناک در جادهها اتفاق بیفتد؟ مقصر یا مقصران چه کسانی هستند؟آیا نمیتوان جلوی این مصائب هولناک را گرفت؟آیا باز هم با گفتن «قسمت و سرنوشتش بود و از قبل نوشته شده بود » بسنده خواهیم کرد؟
یک روز با خود گفتم باید به جای غصه خوردن اقدامی انجام بدهم . تصمیم گرفتم برای فرار از این رنج، با وجود مشغله زیاد در چند شغل، بهطور پاره وقت در یک آموزشگاه رانندگی به عنوان مربی مشغول به کار شوم و رانندههایی را آموزش بدهم که پایبند به اجرای قوانین رانندگی باشند تا دیگر هیچوقت در هیچ کجای دنیا شاهد چنین حوادث حزنانگیزی نباشیم.
متاسفانه میزان تصادفات رانندگی در ایران بسیار زیاد است. ایران بین چند کشوری است که بیشترین آمار تصادفات و در پی آن بیشترین آسیبهای جسمی و روانی ناشی از آن را در میان حدود ۱۹۰ کشور دنیا دارند. بر اساس اعلام پژوهشکده بیمه وابسته به بیمه مرکزی، ایران رتبه ۱۸۸ از میان ۱۹۰ کشور دنیا در تصادفات رانندگی ناایمن دارد. میزان تلفات سوانح رانندگی در ایران ۲۵ برابر ژاپن، دو برابر ترکیه و تا صد برابر بیشتر از برخی کشورهای دنیا است. براساس برخی آمارها سالانه حدود ۸۰۰ هزار تصادف رانندگی در ایران رخ میدهد و روزانه ۴۰ نفر کشته میشوند یعنی مرگ یک نفر در هر ۳۶ دقیقه و سالانه ۳۰۰ هزار تن نیز دچار مصدومیت یا معلولیت میشوند. از مهمترین دلایل بالا بودن تلفات جادهای در ایران، عوامل انسانی (خطاهای انسانی) از جمله سرعت زیاد، بیاحتیاطی رانندگان و بیتوجهی به مقررات راهنمایی و رانندگی (فرهنگ رانندگی) و عوامل فنی و محیطی از جمله خودروهای فرسوده، پایین بودن سطح ایمنی خودروها، کاستیها در کنترل کیفی خودروهای موجود و کیفیت پایین و غیر استاندارد بودن جادههاست.
مرکز پژوهشهای مجلس در آخرین گزارش خود تا تیر ۱۳۹۴ تصادفهای جادهای، هزینههای اقتصادی و اجتماعی تصادفات رانندگی را حدود ۸ درصد تولید ناخالص داخلی برآورد کرد. خبرگزاری مهر در تیر ۱۳۹۴ اعلام کرد طبق آمارها روزانه ۳۲ میلیارد تومان ضرر اقتصادی ناشی از تصادفات است و با محاسبه هزینه درمانی سالانه ۱۱ هزار میلیارد ریالی افرادی که بر اثر تصادف مصدوم شدهاند و هزینه ۱۸۰ میلیون تومانی هر فرد کشته شده در تصادفات و هزینه ۲۸۰ میلیون تومانی هر معلول بر اثر تصادفهای جادهای، تلفات رانندگی در ایران سالانه شش میلیارد دلار هزینه بر اقتصاد ایران تحمیل میکند که با این هزینه هنگفت، خیلی از مشکلاتِ مملکت را میتوان حل کرد. در گزارش عملکرد صنعت بیمه در سال ۱۴۰۴ در باب خسارتهای پرداختی اعلام شد که طبق گزارش عملکرد ۹ماهه سال ۱۴۰۴، مجموع خسارتهای پرداختی شرکتهای بیمه به حدود ۳۰۴.۲ هزار میلیارد تومان رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۸۱.۵ درصدی داشته و تعداد موارد خسارت پرداختی در این دوره، حدود ۷۹.۳ میلیون مورد بوده است. همچنین طبق گزارش اولیه حسابرسینشده از عملکرد کل سال 1404 صندوق تامین خسارتهای بدنی، مجموع خسارت پرداختی این صندوق در حوزه حوادث رانندگی به ۱۱ هزار و ۹۵۰ میلیارد تومان رسیده است. در این سال، ۲۸ هزار و ۳۱۴ نفر از زیاندیدگان حوادث رانندگی (که مقصرین آنها فاقد بیمه یا متواری بودهاند) از این محل خسارت دریافت کردهاند.
این رقم شامل تمامی موارد از جمله فوتشدگان و مجروحان است. بنا به یک روند کلی، با توجه به افزایش چشمگیر مبالغ پرداختی در این سال (که نشاندهنده افزایش نرخ دیه و تورم است) تحلیلها حاکی از آن است که شدت یا تعداد حوادث منجر به خسارات جانی در مقایسه با سالهای گذشته تغییرات قابل توجهی داشته چنانکه بررسی بازه زمانی بلندمدت از سال ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۳ نشان میدهد که در این دو دهه، ۴۸۹ هزار نفر در سوانح رانندگی جان باختهاند و بیش از ۷ میلیون نفر دچار مصدومیت شدهاند. آمار بررسی میزان عواملِ تأثیرگذار در تصادفاتِ سال 1393 در ایران نشان میدهد که در این سال، 52 درصد عوامل انسانی، 30 درصد مشکلات جادهای و 13درصد نقص فنی خودروها در تصادفات رانندگی نقش داشته و با اینکه اغلب افراد، صرفا 3 عامل انسان، راه و وسیله نقلیه را دخیل در تصادفات میدانند، مدیریت و آموزش هم در وقوع تصادفات نقش دارند .
آمار نشان میدهد که سهم خطاهای انسانی در سوانح رانندگی در ایران حدود 50 درصد است اما چرا در ایران سهم خطاهای انسانی بالاست؟ به نظر میرسد که مهمترین و تاثیرگذارترین افراد در این زمینه، مربیان راهنمایی و رانندگی هستند؛ افرادی که در خط مقدم آموزش رانندگی هستند و تاکنون مورد بیمهری و بیاعتنایی قرار گرفتهاند . من بیش از 32 سال در سطح و ردههای مختلف در حیطه آموزش فعالیت داشتهام و هیچوقت فکر نمیکردم این شغل تا این حد سخت، طاقتفرسا و استرسزا باشد.
فراگرفتن رانندگی همواره یکی از سختترین و خاطره انگیزترین کارهایی است که یک فرد در دوران جوانیاش تجربه میکند و تا سالها خاطرات دوران آموزش رانندگیاش را برای دوستان، همسر، فرزندان و حتی نوههایش تعریف میکند. مربیان این رانندگانجوان، صندوقچه اسرار و خاطرات رانندگی کارآموزانشان هستند.تحقیقات نشان داده که رفتار و فرهنگ رانندگی کارآموزان بعد از گرفتن گواهینامه رانندگی، ارتباط مستقیم با روش آموزش مربی دارد. مربیانی که بهطور پیوسته کارآموزان را از رفتارهای پرخطر برحذر میدارند و رعایت کوچکترین قوانین رانندگی را تاکید میکنند، قطعا رانندگانی قانونمند و با فرهنگ خوب رانندگی تحویل جامعه میدهند. آیا تاکنون از مربیان پرسیدهایم چه مشکلاتی دارند؟چگونه روزگار میگذرانند؟
مربیان رانندگی، با وجود درآمد ناچیز، مجبورند هزینههای خودرو (تعویض لاستیک، قطعات خودرو، دستمزد مکانیک، صافکار، باطریساز و ...) را به تنهایی پرداخت کنند و هیچ وامی هم به آنها تعلق نمیگیرد. آموزش رانندگی در گروه خدمات شهری محسوب نمیشود و مربیان آموزش رانندگی، از مزایای این گروه شغلی محروم هستند و در گروه مشاغل آزاد قرار میگیرند و بنابراین، باید بیمه خود را به صورت خویشفرما پرداخت کنند. اما سوال این است که اگر مربیان آموزش رانندگی، کارگر آموزشگاهها محسوب میشوند، چرا حق بیمهشان توسط کارفرما پرداخت نمیشود و اگر کارفرمای آموزشگاه رانندگی محسوب میشوند، چرا ناچارند به قراردادهای پیمانکاری یکساله و نرخ تحمیلی تن بدهند؟مربیان آموزش رانندگی، هر سال با افزایش قیمت سوخت مواجهند در حالی که هیچ سهمیهای هم برای آنها در نظر گرفته نمیشود در حالی که کلاسهای آموزشی 2ساعته است و در مدت آموزشِ حتی یک جلسه، چندین کیلومتر با خودرو پیموده میشود.
ابتلا به بیماریهای دیسک کمر، آرتروز گردن و درد کشکک زانو از مشکلات رایج بین مربیان آموزش رانندگی است و اگر در زمان تعلیم رانندگی، تصادفی اتفاق بیفتد، مسوولیت حادثه بهطور کامل با مربی است . به دلیل همین مشکلات، یک مربی وقتی دوره آموزشی خود را میگذراند و وارد آموزشگاهها میشود، با دیدن مشکلات متعدد مالی و نبود حقوق و مزایای مناسب، بهطور کلی دلزده شده و فرار میکند. کمبود مربی باعث میشود که گاهی بین کلاسهای تئوری تا عملی کارآموز چند ماه فاصله بیفتد.یکی از مشکلاتی که باعث میشود مربیان این شغل را ترک کنند این است که طبق قانون، ماشین مربیان باید نو باشد و هر ۵ الی ۷ سال تعویض شود در حالی که از طرف هیچ ارگانی هم برای تعویض خودرو حمایت نمیشوند . اختصاص سهمیه خودرو به مربیان از طرف شرکتهای خودروسازی و کمک در تهیه قطعات یدکی اصلی با نرخ تعاونی و همچنین اختصاص وام جهت نو کردن خودرو، هم باعث بهبود در امر آموزش میشود و هم آلودگی هوا را کاهش خواهد داد.
جالب اینکه مربیان آموزش رانندگی حتی یک اتحادیه در کشور ندارند که بتوانند مشکلات خود را رسیدگی و حل کنند در حالی که تشکیل یک اتحادیه و صنف مستقل برای کمک به رفع مشکلات مربیان ضروری است. اما علاوه بر این، در کشورهای پیشرفته تعداد جلسات آموزش عملی رانندگی حداقل ۴۰ جلسه و زمان هر جلسه، 90 دقیقه و زمان آزمون، حداقل ۳۰ دقیقه است و علاوه بر معاینه چشم و جسمانی، معاینات روحی و روانی توسط روانشناسان انجام میشود و در صورت عدم توانایی هنرجو، از صدور مجوزِ آموزش جلوگیری میشود و همچنین به ازای هر سال افزایش سن، یک جلسه آموزشی اضافه میشود اما در ایران حداکثر تعداد جلسات آموزشِ عملی رانندگی ۱۲ جلسه و زمان هر جلسه ۲ ساعت و زمان آزمون بهطور متوسط ۵ دقیقه است علاوه بر اینکه یک فرد ۱۸ساله و یک فرد ۸۱ساله به یک میزان تحت آموزش قرار میگیرند و فقط هم تحت معاینه چشم و جسمانی آنهم توسط چشمپزشکان قرار میگیرند و معاینات روحی روانی هم انجام نمیشود . به نظر میرسد مسوولان ذیربط باید به مشکلات مربیان آموزش رانندگی ورودی جدی کنند تا مشکلات این قشر زحمتکش که تاثیر بسزایی در ساختن درست فرهنگ رانندگی در کشور دارند، برطرف شود.
نظر شما